Trwa ładowanie strony...

Powrót Blog ekspercki

Przemysław Kędzierski
Analityk Biznesowy

19 luty 2016

MPS - Planowanie produkcji

Powrót Blog ekspercki

Przemysław Kędzierski
Analityk Biznesowy

19 luty 2016

MPS - Planowanie produkcji

Generał Dwight D. Eisenhower miał powiedzieć kiedyś: "Plany są niczym, planowanie jest wszystkim". Miał rację?

Oczywiście, choć trzeba spojrzeć na tę maksymę przez pryzmat czasu. W tamtych czasach miała ona zastosowanie przede wszystkim na polu bitwy. Gdy Eisenhower wypowiadał te słowa a było to w czasach w których tworzono mało zaawansowane produkty dla mało wymagającego odbiorcy, planowanie nie było warunkiem koniecznym, by osiągnąć sukces np. w biznesie. Dziś rynek przypomina pole bitwy, na którym ścierają się wszyscy ze wszystkimi i na którym wciąż pojawiają się nowi wojownicy. Żyjemy w czasach nieustannego planowania. Także w życiu osobistym, gdzie by zachować kontrolę nad zadaniami i informacjami, coraz częściej sięgamy po aplikacje, które pozwalają nam zaplanować, zapamiętać, etc.

Chyba najbardziej ta potrzeba planowania uwidacznia się na hali produkcyjnej. Czy przedsiębiorstwa opanowały już tę sztukę?

Wbrew pozorom nie do końca. Planowanie działalności przedsiębiorstwa produkcyjnego wymaga kompleksowego spojrzenia na zagadnienie. Mówiąc o planowaniu jako o systemie, należy pamiętać, że nie chodzi wyłącznie o narzędzia informatyczne, np. systemy informatyczne klasy MRP II/ERP, ale przede wszystkim o organizację i zachodzące w niej procesy.Wszystkie procesy planistyczne w zakresie sprzedaży, produkcji, zakupów oraz finansów muszą być rozpatrywane jako fragmenty większej całości. Planowanie działania, w każdym z wymienionych obszarów, w oderwaniu od pozostałych, prowadzi do niskiego poziomu wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa, a w związku z tym generuje zbędne koszty, powoduje marnotrawstwo oraz obniża jakość obsługi klientów w zakresie terminowości i kompletności realizowanych zamówień.

Przykład?

Badania pokazują, że wiele firm nie jest zinformatyzowanych

Należy dążyć do tego aby planowanie działalności przedsiębiorstwa było zintegrowanym systemem, posiadającym jasne zasady i reguły postępowania dostosowane do profilu działania przedsiębiorstwa, zgodnym z misją przedsiębiorstwa i realizującym jego strategię. Z danych GUS wynika jednak, że kilkanaście procent dużych firm wciąż nie posiada zintegrowanego systemu informatycznego a w grupie średnich firm ten odsetek wynosi ponad 40%.

Przykład pierwszy:

Jednym z elementów realizujących strategię przedsiębiorstwa jest wysoki poziom satysfakcji klienta, badany przy użyciu wskaźnika OTIF (On Time In Full), oraz polityka krótkich terminów realizacji. W takiej sytuacji planista produkcji podejmuje decyzje o budowie wyższych zapasów bezpieczeństwa dla wyrobów oraz planuje produkcję w mniejszych partiach licząc się z częstszymi przezbrojeniami. Oba elementy, wyższe zapasy i krótsze partie, mają zwiększyć naszą elastyczność oraz szybkość reakcji na składane przez klientów zamówienia. Powodują również wyższe koszty funkcjonowania, ale jest to zgodne z przyjętą strategią.

Przykład drugi:

Realizacja strategii przedsiębiorstwa odbywa się poprzez oferowanie najniższych cen na rynku przy porównywalnej do konkurentów jakości. Osiągnięcie zakładanych celów odbywa się poprzez minimalizację kosztów produkcji. W tej sytuacji rolą planisty jest uruchamianie dłuższych partii produkcyjnych oraz niebudowanie zapasu wyrobów. Produkowane jest tylko to co jest zamawiane. Dłuższe partie mają obniżyć częstotliwość przezbrojeń, a niebudowanie zapasów obniża koszty magazynowania. Oba elementy mają obniżyć koszty – koszty przezbrojeń, koszty magazynowania czy też koszt zamrożonego w zapasach kapitału.

Takie działanie powoduje wydłużenie czasów realizacji zamówień oraz może zwiększyć koszty utraconych korzyści – część klientów zrezygnuje z uwagi na zbyt długi termin realizacji. Jest jednak zgodne ze strategią przedsiębiorstwa.

Powyższe przykłady są oczywiście dużym uproszczeniem i przedstawiają pewne skrajności. Rzeczywistość jest o wiele bardziej skomplikowana i znalezienie równowagi nie jest prostym zadaniem. Opisane sytuacje mają na celu pokazanie wpływu odmiennych strategii przedsiębiorstwa na decyzje planistyczne. Obrazują one, że podejmowanie określonych decyzji planistycznych w produkcji czy zarządzaniu zapasami, nie jest procesem funkcjonującym w próżni i musi uwzględniać całe spektrum działalności przedsiębiorstwa  (sprzedaż, finanse) tak aby właściwie realizować jego strategię.

Zintegrowany system planistyczny

Czym jest zintegrowany system planistyczny? Zintegrowany system planistyczny to zhierarchizowany model obejmujący główne obszary działalności przedsiębiorstwa, opisuje procesy planistyczne w tych obszarach, definiuje zachodzące między nimi relacje oraz określa ich szczegółowość i horyzonty tworzonych planów.

Hierarchiczność obrazuje nie tylko to, że plany na poziomie wyższym są źródłem i punktem wyjścia dla planów na poziomie niższym ale wiąże się również z inną szczegółowością planów, innym horyzontami czasowymi w jakich są tworzone oraz częstotliwością przeprowadzania procesów planistycznych.

Szczegółowość tworzonych planów jest związana z horyzontem planowania. Jeżeli mówimy o horyzoncie planistycznym to należy pamiętać, że im dłuższy horyzont planowania tym bardziej zasadne jest planowanie przy użyciu zagregowanych danych (np. grupy asortymentowe, miesięczne okresy planistyczne) i odwrotnie, jeżeli planujemy bliższą przyszłość precyzja i szczegółowość planów musi się zwiększać. Takie podejście wymaga mniejszego zaangażowanie zasobów w proces planistycznym oraz zwiększa jakość tworzonych planów i w związku z tym pozwala na lepsze przygotowanie się do przyszłej realizacji i odpowiedzi nadchodzące oczekiwania rynku.

Również sam proces planistyczny przebiega z różną częstotliwością. Jeżeli na przykład mówimy o szczegółowych harmonogramach produkcji to proces planistyczny jest wykonywany bardzo często – co najmniej raz dziennie (czasem nawet częściej), a jeżeli mówimy o planowaniu na przykład na poziomie S&OP (Sales and Operations Planning) to możemy mówić o comiesięcznych weryfikacjach planu.

Spójnym systemem planowania, opracowanym przez organizację APICS jest MPC – Manufacturing Planning and Control. Model ten obejmuje planowanie priorytetów, planowanie zdolności oraz wykonanie i kontrolę produkcji. Planowanie priorytetów dotyczy tego co, ile i na kiedy należy wyprodukować aby odpowiedzieć na potrzeby rynku, natomiast planowanie zdolności dotyczy planowania zasobów niezbędnych do realizacji planów. Część systemu MPC w zakresie planowania priorytetów i zdolności prezentuje poniższy rysunek:

Lewa strona prezentuje funkcje systemu odpowiedzialne za planowanie priorytetów czyli:

  •   S&OP – Sales and Operations Planning – planowanie w długim horyzoncie czasowym dla grup wyrobów najczęściej w okresach miesięcznych
  •   MPS – Master Production Scheduling – planowanie w średnim i krótkim horyzoncie czasowym. Dotyczy konkretnych wyrobów w okresach tygodniowych.
  •   MRP – Material Requirements Planning – plan materiałów i półproduktów w krótkim horyzoncie czasowym w okresach tygodniowych lub dziennych.

Po stronie prawej mamy do czynienia z planowaniem zdolności:

  •   RP – Resource Planning­
  •   RCCP – Rough-cut Capacity Planning
  •   CRP – Capacity Requirements Planning

Planowanie zdolności zawsze dotyczy planu priorytetów na odpowiadającym poziomie i ma na celu zweryfikować wykonalność tych planów oraz wskazać ewentualną konieczność ich korekty. Różnice w analizie dotyczą głównie szczegółowości i ilości analizowanych zdolności i zasobów.

Główny harmonogram produkcji

Główny harmonogram produkcji – Master Production Schedule (MPS ) – jako jeden z elementów zintegrowanego modelu planowania, pełni kluczową rolę w planowaniu krótko– i średniookresowym na poziomie wyrobów (zazwyczaj). Podstawowym zadaniem procesu MPS jest ustalenie wiarygodnego i realnego harmonogramu produkcji, który w najlepszy sposób godzi popyt z rynku (w postaci prognoz sprzedaży i zamówień klientów) z możliwościami produkcyjnymi..

Jakie są funkcje Głównego harmonogramu produkcji? Podstawowe z nich to:

  •   Rozwinięcie planu dla grup produktów – tworzonego na poziomie S&OP - na konkretne produkty.
  •   Stworzenie planu dla wyrobów, który określa ilości i terminy
  •   Podstawa do zgrubnej analizy zdolności (RCCP). Dotyczy to zasobów potrzebnych do realizacji planów.
  •   Źródło do obliczeń dla MRP. Planowanie potrzeb materiałowych odbywa się w oparciu o plan stworzony na poziomie MPS.

Proces tworzenie głównego harmonogramu produkcji wymaga posiadania wielu danych niezbędnych do utworzenia rzetelnego i realnego planu. Podstawowe dane potrzebne do tworzenia Głównego harmonogramu produkcji to między innymi:

  •   Prognozy sprzedaży dla wyrobów
  •   Zamówienia klientów
  •   Informacje o dodatkowym niezależnym popycie – np. części zamienne
  •   Stany magazynowe
  •   Definicje zasobów – czyli określenie zasobów  potrzebnych do wykonania poszczególnych wyrobów
  •   Definicje zdolności – czyli określenie dostępnych w przedsiębiorstwie zasobów

MPS w zintegrowanym systemie informatycznym Impuls EVO

Dzisiejsze realia biznesowe nie pozwalają mówić o efektywnym systemie planistycznym przedsiębiorstwa bez wsparcia systemu klasy MRP II/ERP. Złożoność procesów planistycznych oraz szerokie spektrum jakie obejmują, wymaga narzędzia informatycznego, które potrafi temu sprostać. System Impuls EVO jest systemem, który w kompleksowy sposób wspiera działania w zakresie procesów planistycznych przedsiębiorstwa. Oferowane w ramach systemu narzędzia i funkcjonalności pozwalają między innymi na:

  •   Tworzenie realnych planów z uwzględnieniem potrzeb klientów w oparciu o dostępne moce produkcyjne
  •   Optymalizację tworzonych planów
  •   Zaplanowanie potrzeb w zakresie materiałów
  •   Określenie potrzeb w zakresie mocy produkcyjnych
  •   Obliczenie kosztów tworzonych planów
  •   Automatyzację i elastyczność konfiguracji procedur planistycznych
  •   Wsparcie użytkowników w podejmowaniu decyzji
  •   Skrócenie czasu reakcji na zmiany
  •   Zbieranie danych niezbędnych do planowania i kontroli realizacji planów

Jedną ze składowych systemu Impuls EVO jest funkcjonalność Planowanie MPS. Realizuje ona wsparcie użytkowników w zakresie tworzenia Głównego Harmonogramu Produkcji. Oferuje szereg rozwiązań, których celem jest utworzenie realnego planu, odpowiadającego potrzebom klientów i wykorzystującego w najlepszy możliwy sposób dostępne zasoby. Niezwykle istotne jest również wsparcie planistów podczas samego procesu tworzenia planu. System wskazuje zagrożenia związane z niepełnym lub nadmiernym wykorzystaniem zasobów co pozwala na podejmowanie lepszych decyzji planistycznych.

Tworzenie planu MPS, jest realizowane w systemie Impuls EVO jako część obszaru funkcjonalnego Produkcja. Stworzenie kompletnego, wiarygodnego i realnego planu wymaga działania w trzech obszarach:

  1.        Definiowanie zasobów
  2.        Plan MPS
  3.        Analiza RCCP

Obszar pierwszy obejmuje całe spektrum funkcjonalności pozwalających na zdefiniowanie dostępnych w przedsiębiorstwie zasobów i zdolności oraz zdefiniowanie wykorzystania zasobów dla poszczególnych wyrobów. Powyższe definicje, można w systemie Impuls EVO stworzyć wykorzystując do tego:

  •   Struktury materiałowe – definicja potrzebnych materiałów
  •   Marszruty technologiczne – zapotrzebowanie na maszyny
  •   Kwalifikacje – zapotrzebowanie na ludzi
  •   Wykorzystanie narzędzi – określenie niezbędnych do produkcji narzędzi
  •   Kalendarz MRP – definicja dostępności maszyn, ludzi oraz narzędzi.
  •   Definicje MPS – pozwalają na definicję dowolnych zasobów wynikających bądź ze specyfiki produkcji bądź z potrzeb organizacji. Jest to też miejsce w którym definiujemy tzw. PBOM czyli struktury planistyczne.

Obszar drugi dotyczy tworzenia samego planu MPS. Jest to część systemu pozwalająca na:

  •   Zdefiniowanie okresów planistycznych – miesiąc, tydzień lub dzień.
  •   Zdefiniowanie horyzontów czasowych: DTF - Demand Time Fence, PTF – Planning Time Fence i PH – Planning Horizon
  •   Oferuje on klasyczną formę planu MPS czyli dla każdej pozycji planu mamy wiersze z informacją o:
  • Prognozie sprzedaży
  • Zamówieniach klienta
  • Dodatkowych źródłach popytu – np. serwis
  • Zapasie bieżącym oraz PAB (Projected Available Balance)
  • Potrzeby netto
  • Ilość planowaną
  • Ilość dostępną – ATP – Available To Promise
  • Zlecenia produkcyjne
  • Wyliczenie planu z uwzględnieniem zasad związanych z określonymi przedziałami czasowymi (DTF i PTF) oraz przy użyciu wymaganych parametrów dotyczących polityki określania wielkości partii

Ostatni, trzeci obszar, to działania związane z analizą RCCP. Analiza RCPP – Rough-cut Capacity Planning jest procesem, który przelicza utworzony plan na wymagane zasoby, a następnie porównuje te wymagania ze zdolnościami. Analiza dotyczy wszystkich zdefiniowanych zasobów i w formie graficznej przedstawia jej wyniki. Prezentacja wyników jest możliwa dla każdego zasobu i pozycji planu w wybranym okresie. Interesującą funkcjonalnością jest możliwość rozpoczęcia analizy zasobów od przejrzenia tych okresów planistycznych w których zasoby są niewystarczające, a następnie przejścia do rodzaju zasobu i na samym końcu konkretnego zasobu, który jest przekroczony w danym okresie. Jest to możliwe przy zastosowaniu funkcjonalności drill-down dostępnej na wykresach.

Analiza RCCP jest narzędziem, które pozwala planiście zweryfikować wykonalność przygotowanego planu. Jest podstawą do podjęcia decyzji planistycznych o ewentualnych zmianach planu oraz pozwala na zbadanie możliwości wykonania różnych wersji planu.

Korzyści

Oczywiście wdrożenie zintegrowanego systemu planowania, rozumianego zarówno jako sposób działania organizacji oraz jako narzędzia informatycznego wiąże się z dużym wysiłkiem po stronie organizacji. Oznacza to zarówno zaangażowanie pracowników jak i zaangażowanie środków finansowych. Jednak korzyści jakie można osiągnąć są powodem dla którego warto ten wysiłek podjąć. Dzięki wdrożeniu możemy:

  •   Zwiększyć i utrzymać pożądany poziomu obsługi klienta
  •   Lepiej wykorzystać posiadane zasoby
  •   Zredukować nadmierne zapasy
  •   Zmniejszyć koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa
  •   Ograniczyć marnotrawstwo
  •   Poprawić współpracę na linii sprzedaż - produkcja

Trzeba pamiętać, że system informatyczny jest wymagającym i zaawansowanym narzędziem. Wiąże się to z koniecznością osiągnięcia pewnego poziomu sprawności organizacji aby w pełni wykorzystać możliwości oferowane przez system. Wdrożenie systemu Impuls EVO należy więc także potraktować jako okazję do zweryfikowania sprawności własnej organizacji i przyjrzenia się czy wszystkie procesy w niej realizowane, są realizowane na satysfakcjonującym poziomie.

Komunikat cookies

Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu dostosowania się do Twoich preferencji oraz w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania strony www.