Jak wdrożyć standardy ESG w produkcji?

Zmiany klimatyczne, rosnące oczekiwania społeczne i presja ze strony inwestorów sprawiają, że standardy ESG (Environmental, Social, and Governance) stają się kluczowym elementem strategii biznesowej. Dawniej kojarzone głównie z wielkimi korporacjami, dziś stanowią wyzwanie i szansę również dla sektora produkcyjnego. Jakie są źródła tych wymagań i co firmy produkcyjne muszą zrobić, aby im sprostać?

Czym jest ESG?

ESG to zestaw kryteriów, które pozwalają ocenić, w jaki sposób firma zarządza swoim wpływem na środowisko (E), relacje społeczne (S) i ład korporacyjny (G). Chociaż idea odpowiedzialnego biznesu nie jest nowa, formalizacja standardów ESG wynika z rosnącej świadomości globalnych ryzyk i potrzeb. Wymagania dotyczące ESG nie są jednolitym globalnym rozporządzeniem, ale zbiorem regulacji i standardów. 

W Unii Europejskiej kluczowym aktem prawnym w tym obszarze jest dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive), która weszła w życie 5 stycznia 2023 roku. Zobowiązuje ona duże przedsiębiorstwa do regularnego raportowania danych niefinansowych. Wprowadza obowiązek raportowania ESG dla szerokiego grona przedsiębiorstw. Innymi słowy, CSRD to narzędzie prawne, które określa, w jaki sposób i jakie firmy muszą gromadzić oraz publikować dane dotyczące ich wpływu na środowisko, kwestie społeczne i ład korporacyjny.

Przed wejściem w życie CSRD wiele firm publikowało raporty zrównoważonego rozwoju dobrowolnie, w oparciu o różne standardy (np. GRI, Global Reporting Initiative). Brak jednolitej regulacji sprawiał, że raporty te były często nieporównywalne, a ich jakość i wiarygodność zróżnicowana.

Dyrektywa CSRD zmienia ten stan rzeczy, ponieważ:

1. Ustanawia prawny obowiązek. Nakłada na tysiące firm w UE obowiązek regularnego raportowania ESG.
2. Standaryzuje format. Wymaga, aby raporty były przygotowywane zgodnie z jednolitymi standardami sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (ESRS), co czyni je bardziej wiarygodnymi i porównywalnymi.
3. Wymaga audytu. Wprowadza wymóg, by dane ESG były weryfikowane przez niezależnego audytora, podobnie jak ma to miejsce w przypadku tradycyjnych sprawozdań finansowych.

Od kiedy raporty ESG?

Obowiązek sprawozdań ESG będzie wprowadzany stopniowo:

• Od 2025 roku (za rok obrotowy 2024) obowiązek raportowania obejmie duże jednostki interesu publicznego (firmy powyżej 500 pracowników), które już wcześniej podlegały pod dyrektywę NFRD.
• Od 2026 roku (za rok obrotowy 2025) raportowanie będzie obowiązkowe dla wszystkich dużych firm, które spełniają dwa z trzech kryteriów: zatrudniają co najmniej 250 pracowników, suma bilansowa przekracza 85 mln złotych lub roczne przychody wynoszą co najmniej 170 mln złotych.
• Od 2027 roku (za rok obrotowy 2026) zasady raportowania będą miały zastosowanie także dla notowanych na giełdzie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).

Czym jest dyrektywa NFRD?

Dyrektywa NFRD (Non-Financial Reporting Directive) to poprzedniczka CSRD, która wprowadziła obowiązek raportowania niefinansowego dla dużych przedsiębiorstw w UE. Weszła w życie w 2014 roku i wymagała od firm z ponad 500 pracownikami publikowania informacji na temat wpływu ich działalności na kwestie środowiskowe, społeczne, pracownicze, poszanowanie praw człowieka oraz przeciwdziałanie korupcji i łapownictwu. NFRD była pierwszym krokiem w kierunku zwiększenia transparentności i odpowiedzialności korporacji, jednak jej zakres i szczegółowość były ograniczone. CSRD rozszerza i ujednolica te wymogi, nakładając obowiązek raportowania na większą liczbę firm i wymagając bardziej szczegółowych oraz audytowalnych danych.

Czy firmy produkcyjne muszą wdrażać ESG?

Sektor produkcyjny jest jednym z najbardziej narażonych na bezpośrednie wymagania ESG. Działalność produkcyjna ma znaczący wpływ na środowisko (zużycie surowców, emisje) i kwestie społeczne (bezpieczeństwo i prawa pracowników).

Chociaż obowiązek raportowania dotyczy na razie największych firm, mniejsze przedsiębiorstwa produkcyjne (MŚP) również muszą dostosować się do tych wymagań. Wielkie korporacje coraz częściej oczekują, że ich dostawcy i partnerzy biznesowi z łańcucha dostaw również będą przestrzegać zasad ESG. W ten sposób zrównoważony rozwój staje się kryterium wyboru dostawców, a dla firm produkcyjnych brak działań ESG może oznaczać utratę kluczowych klientów.

Jak wdrożyć zasady ESG w produkcji? Kluczowe kroki

Wdrożenie ESG w firmie produkcyjnej to proces, który wymaga zaangażowania na wszystkich szczeblach. Jakie obszary należy wziąć pod uwagę, wprowadzając zmiany w firmach?

1. Obszar środowiskowy (E - Environmental)

Celem jest minimalizacja negatywnego wpływu na planetę.

• Optymalizacja zużycia zasobów. Wdrażanie systemów monitorujących zużycie wody i energii, instalacja energooszczędnych maszyn i oświetlenia.
• Redukcja emisji i zanieczyszczeń. Zastępowanie paliw kopalnych źródłami odnawialnymi, inwestycje w technologie oczyszczania spalin i ścieków.
• Gospodarka obiegu zamkniętego. Wprowadzenie procesów recyklingu odpadów produkcyjnych, ponowne wykorzystywanie materiałów i projektowanie produktów, które są łatwe do demontażu i przetworzenia.
• Ekologiczny łańcuch dostaw. Wybieranie dostawców, którzy również stosują zrównoważone praktyki i redukują swój ślad węglowy.

2. Obszar społeczny (S - Social) 

Ten obszar koncentruje się na ludziach, zarówno w firmie, jak i jej otoczeniu.

• Bezpieczeństwo i warunki pracy. Inwestycje w nowoczesne systemy bezpieczeństwa, regularne szkolenia BHP i dbałość o ergonomię stanowisk pracy, co wpływa na redukcję wypadków.
• Równe szanse i różnorodność. Wdrożenie polityk antydyskryminacyjnych, wspieranie różnorodności w zespołach i zapewnienie równych możliwości rozwoju kariery dla wszystkich pracowników.
• Relacje z lokalną społecznością. Wspieranie inicjatyw społecznych, edukacyjnych czy sportowych, które mają pozytywny wpływ na region, w którym działa firma.
• Odpowiedzialność w łańcuchu dostaw. Weryfikacja podwykonawców pod kątem przestrzegania praw pracowniczych i etyki biznesowej.

3. Obszar zarządczy (G - Governance)

Ten filar dotyczy zasad zarządzania firmą.

• Przejrzystość i ład korporacyjny. Stworzenie jasnych struktur zarządczych, wdrożenie kodeksu etyki oraz polityk antykorupcyjnych. Ważne jest, aby procesy decyzyjne były transparentne.
• Raportowanie ESG. Opracowanie i publikowanie spójnych, wiarygodnych raportów na temat wyników w zakresie ESG, w oparciu o ustalone standardy (np. GRI, ESRS).
• Zarządzanie ryzykiem. Systematyczna identyfikacja, ocena i minimalizacja ryzyk związanych z kwestiami środowiskowymi i społecznymi.

Jak system BPSC ERP wspiera firmy we wdrażaniu ESG?

Wdrażanie zasad ESG wiąże się z koniecznością gromadzenia, analizowania i raportowania ogromnych ilości danych. Nowoczesne systemy ERP (Enterprise Resource Planning), takie jak BPSC ERP, stają się kluczowym narzędziem wspierającym ten proces. Dzięki modułowej budowie i zaawansowanym funkcjom BPSC ERP pomaga w zarządzaniu wszystkimi trzema filarami ESG:

• Środowisko (E)

System umożliwia precyzyjne monitorowanie zużycia surowców, energii i wody na każdym etapie produkcji. Pozwala na śledzenie emisji CO2 i innych zanieczyszczeń, a także na optymalizację procesów, co prowadzi do zmniejszenia śladu węglowego. Dane te są automatycznie zbierane i prezentowane w czytelnych raportach, ułatwiając identyfikację obszarów do poprawy.

• Społeczeństwo (S)

Moduły HR w systemie dla produkcji BPSC ERP wspierają zarządzanie polityką równych szans, monitorują wskaźniki bezpieczeństwa pracy (np. liczbę wypadków) i ułatwiają zarządzanie danymi pracowników. Pozwala to na transparentne raportowanie i dbanie o dobrostan zespołu.

• Ład korporacyjny (G)

System BPSC ERP zapewnia pełną przejrzystość procesów zarządczych, kontrolę dostępu do danych oraz ścieżki audytu. Umożliwia to efektywne zarządzanie ryzykiem, a także automatyzację zbierania danych do raportów ESG, co jest kluczowe w kontekście wymagań dyrektywy CSRD.

Wdrożenie ESG w firmie produkcyjnej to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim inwestycja w przyszłość. Firmy, które podejmą te działania, z jednej strony spełnią wymagania regulacyjne i oczekiwania partnerów, a z drugiej zyskają przewagę konkurencyjną. ESG to szansa na budowanie trwałej wartości, zwiększenie zaufania klientów i inwestorów oraz wzmocnienie swojej pozycji na rynku.

Jeśli Twoja firma potrzebuje wsparcia we wdrożeniu odpowiednich systemów zarządzania czy automatyzacji raportowania, nasi eksperci są gotowi, by pomóc.